książki

„Współczesna rodzina” Helgi Flatland

Powieść Helgi Flatland uruchamia w głowie masę pytań i wstydliwych emocji.  Takich, o których człowiek woli czasem nie myśleć. Powód zamiatania pod dywan jest jeden, niektóre z nich bolą tak mocno, że człowiek unika konfrontacji. Rodzina w tej książce jest miejscem schronienia, nieosiągalnym celem, w końcu instytucją, z której człowiek czasami chciałby się wypisać.  

Otwieram książkę i wchodzę do samolotu. Bohaterów powieści poznaję w drodze do Włoch. Patrzę na nich oczami 40-letniej Liv,  która z czułością przygląda się  członkom swojej rodziny.  Widzę jej męża, małą córeczkę i czternastoletniego syna.  Obok siedzi młodsza o kilka lat siostra Ellen z partnerem i  najmłodszy 30-letni brat Håkon. Dorosłemu rodzeństwu towarzyszą rodzice. Wspólna wycieczka to pomysł ojca, który postanowił w ten sposób uczcić swoje 70  urodziny. Wyjazd, który w założeniu ma wzmocnić rodzinne więzi, nieoczekiwanie staje się emocjonalnym trzęsieniem ziemi.   Helga Flatland pokazuje świat  widziany oczami trójki rodzeństwa. Każde z nich przefiltrowuje to, co się dzieje przez własne pragnienia i doświadczenia.  Miłość, jaką do siebie czują, nie wyklucza zadawnionego żalu. Ludzie mający tę samą matkę i ojca potrafią się diametralnie różnić. Inne scenariusze pisze też dla nich życie.

Liv jest matką dwójki dzieci, którą nie opuszcza strach o swoje potomstwo, z ogromnym trudem przychodzi jej zaakceptowanie faktu, że życia nie da się w pełni kontrolować. Realizuje się, nieustannie ratując innych, w sposób nadwrażliwy odbiera emocje matki, nie potrafi do końca odciąć pępowiny. To ta siostra, która zawsze łagodzi sytuację i dąży do domowego spokoju.  Młodsza Ellen jest dużo bardziej konfrontacyjna, o problemach chce rozmawiać wprost, zna siłę słowa. Desperacko stara się zostać matką, ale jej ciało zdecydowanie odmawia współpracy (to poruszający wątek, który poczują kobiety borykające się z niepłodnością). Dzieci własnej siostry każdego dnia przypominają jej o tym, czego nie ma. Niespełnienie zamienia się w złość, do której  sama nie daje sobie prawa. Czuje się  jak wybrakowany egzemplarz,  rytm jej życia wyznaczają: nadzieja i comiesięczne pożegnanie złudzeń.  Håkonowi wydaje się, że wierzy w wolną miłość, do momentu, kiedy nie zaskakuje go uczucie, które domaga się wyłączności.

Czytając „Współczesną rodzinę”, z jednej strony śledzę historię książkowych bohaterów, z drugiej moje myśli krążą wokół tego, czym dla mnie są relacje z najbliższymi. Ta książka działa jak wizyta u psychoterapeuty, padają w niej pytania, które często sami boimy się sobie zadać. Flatland pokazuje, że dziecięce emocje  siedzą w dorosłych, a słowa rzucone przed laty nadal potrafią ranić.   W tej książce jest też sporo ciepła, we wspomnieniach pojawia się „larwowanie” z dzieciństwa, tak jedna z bohaterek nazywa szczelne opatulanie kołdrą, która dawało poczucie bezpieczeństwa. Autorka wciąga czytelnika w bardzo intymny świat,  a emocje, o których opowiada, okazują się uniwersalne.

  • Dlaczego w relacjach z bliskimi często pojawia się poczucie winy?
  • Czy jest możliwe bezbolesne „odcięcie pępowiny”?
  • Co powoduje, że tak trudno wyjść nam ze ściśle opisanych ról: matka-córka i spojrzeć na mamę jak na kobietę? Człowieka z określonymi marzeniami i rozczarowaniami, kogoś, kogo nie definiuje jedynie macierzyństwo?
  • Dlaczego w swoich rodzinach powielamy bolesne schematy, od których  chcemy się odciąć?
  • Co dzieje się w naszym życiu, kiedy poczucie bezpieczeństwa budujemy na innych?
  • Jak na naszą biografię  wpływa kolejność przychodzenia na świat w rodzinie?

To tylko kilka z pytań, która domagają się odpowiedzi po lekturze tej książki. Warto je sobie zadać. Przemilczane tematy zdecydowanie szkodą zdrowiu.

Zapraszam na spotkanie z autorką w ramach Big Book Festivalu. W niedzielę 23 czerwca  w Centrum Łowicka o godz. 16.  Spotyka się wielka książkowa rodzina, a więc będą emocje! Przyjdźcie, porozmawiamy!

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *